Blog

De invloed van massagetherapie op het zenuwstelsel

Massagetherapie beïnvloedt het zenuwstelsel en kan ontspanning bevorderen. Een langzaam tempo kan een kalmerend effect hebben op het parasympatische zenuwstelsel en een stimulerend effect hebben op de nervus vagus dat verantwoordelijk is voor verlaging van hartslag en verhoging van peristaltiek. Ook heb ik kunnen observeren dat de nervus vagus verantwoordelijk kan zijn voor ons “reset ”mechanisme dat zich uit door te gapen.

Gapen en het belichaamde zelfbewustzijn

Spontaniteit van het gapen en de hierdoor ontstane activatie van interoceptie en het neurale netwerk, zijn voorwaardelijk voor het ontstaan van het belichaamde zelfbewustzijn. Het lijkt er op als of je jouw interne computer opnieuw op start. Een ingebouwd mechanisme om ons naar onszelf terug te brengen.

Gapen wordt gezien als een aangename ervaring dat diep doorwerkt in het lichaam en zorgt voor een beter besef van hoe we ons voelen. Gapen doen we niet zozeer bewust maar meestal spontaan als een meer of minder automatische reactie. Gapen gebeurt normaalgesproken bij verveling of bij slaperigheid en gaat vergezeld met hypoxie (beperkte inname van zuurstof), een verminderde stofwisseling, en vertraging van activiteit.

Als dit gedurende de dag verder wordt geobserveerd, is gapen geassocieerd met een hogere mate van lichaamsactiviteit zoals stretchen en diepere ademhaling dat suggereert dat gapen mogelijk een signaal van het lichaam is om vanuit zichzelf wakker te worden.

Tijdens het gapen, werken de nek, mond en kaak in de beweging nauw me elkaar samen. Er worden veel spieren tijdens het gapen geactiveerd en stimuleert het mede de ademhaling, verbeterd het de stroom van hormonen zoals oxytocine en neurotransmitters zoals serotonine dat een toenemend aangenaam gevoel van welzijn geeft.

Als gevolg hiervan is het bijna onmogelijk het goede gevoel van het gapen niet te ervaren. Naast deze zogenoemde biochemische wekdienst, stimuleert gapen de activiteit van afferente (aanvoerende) zenuwvezels (terug naar de hersenen) van het parasympatisch zenuwstelsel.

Parasympatische aanvoerders en de Nervus Vagus

Het parasympatische, is een tak van het autonome zenuwstelsel Deze parasympatische aanvoerders (afferentia) komen niet via het ruggenmerg de hersenen binnen maar direct vanuit het lichaam naar de hersenstam, in dit geval vanaf de keel, nek en gezichtsspieren via de nervus vagus en vanuit het diafragma via de middenrif zenuw. (4) (Deze zenuw is een motorische en sensibele zenuw die beiderzijds gevormd wordt door zenuwvezels uit de ruggenmergwortel C3-C5, vooral C4. (7)).

Dus de volgende keer als je gaapt, neem niet alleen waar hoe goed het voelt en hoe stimulerend het werkt, maar ook dat het je erop attent maakt meer in je lichaam aanwezig te zijn. (4)

© Eda Heeringa –

BRON VAN HET ARTIKEL/ Referenties:

4. Fogel A. The Psychophysiology of self-Awareness – redescovering the lost art of Body-sense. first edition ed. New York – London: W,W, Norton & Company; 2009.7. Wkipedia. Wiki Nervus phrenicus. [Online]. [cited 2015 april 14. Available from: http://nl.wikipedia.org/wiki/Nervus_phrenicus.


Waarom bewegen nu zo belangrijk is bij chronische pijn

Bij chronische pijn is er geen sprake van directe weefselschade, de pijn is neurogeen of psychogeen en zit op een andere manier verankerd in het brein.
In het zogenoemde “Gate Control” wordt beschreven dat het ruggenmerg niet alleen schadelijke prikkels doorgeeft aan het centrale zenuwstelsel waar pijngewaarwording plaatsvindt maar dat het ook in staat is de pijnprikkels te moduleren. Het centrale zenuwstelsel kan als het ware een poort open of dichtzetten om pijn in min of meerdere mate toe te laten. Het is een soort pijnpoort. De zogenoemde “poortwachter” beslist dus of en hoe de pijn informatie wordt doorgegeven aan de hersenen. (13)

Het is erg interessant om te kijken naar hoe dit poortsysteem werkt, ook in verband met bijvoorbeeld Fibromyalgie. De poorten staan soms op een kier of helemaal dicht in geval van vluchten en vechten om te overleven en een prestatie te leveren. Zo blijkt zelfs dat poorten een beetje dicht gaan bij activiteit van onze spieren en gewrichten.

Bij een volledig openstaande pijnpoort wordt iedere verdwaalde prikkel zeer versterkt doorgegeven en als pijn waargenomen (allodynie). Door deze eigenschap kunnen neuronen, die dus een belangrijke rol spelen bij het poortsysteem, al doende veranderen en spontaan actief worden zonder enige input.

Pijn modulerende systemen in de hersenstam kunnen duurzaam veranderen doordat het brein voortdurend “gebombardeerd” wordt met prikkels. Dit wordt onder andere ook als verklaring naar voren gebracht bijvoorbeeld bij fibromyalgie en prikkelbare darmsyndroom. Het limbisch systeem, (de emotionele dimensie van pijn) en de partiële schors (lichaamsperceptie) zijn hierbij sterker betrokken dan bij voorbijgaande pijn.(1)

Hieruit zou je kunnen concluderen dat fibromyalgie patiënten (chronische pijn patiënten) pijn vermindering ervaren bij het bewegen (lichamelijke beweging) en hypersensitiviteit ontstaat als de pijnpoort volledig open staat.

© Eda Heeringa –

BRON VAN HET ARTIKEL/ Referenties:

1. Cranenburgh Bv. Een gids voor mensen met pijn. In Excelsior , editor. Pijn, waarom? Haarlem: Stichting
ITON Instituut voor toegepaste Neurowetenschappen; 2014. p. 140. 13. Patrick D. Wall RM. The Challenge of Pain. In Wall P..: Penguin Books Ltd; 1996. p. 368.


Fibromyalgie in relatie tot hormonen

Disbalans in de Hypothalamus–hypofyse en bijnier-as kan leiden tot veranderingen bij het chronische-vermoeidheidssyndroom en myalgische encefalomyelitis inclusief het fibromyalgie-syndroom.

Hormonale onevenwichtigheden zijn gebruikelijk in deze patiënt-populaties. Bijvoorbeeld 40% van de patiënten met het fibromyalgie-syndroom hebben premenstruele problemen en 10% van de mensen met een lage schildklierfunctie hebben het fibromyalgie-syndroom.

Dr. Muhammad Yunus, een clinicus, ziet de disbalans in het fibromyalgie-syndroom mede als gevolg van een ‘neuro-endocrine’ stoornis. Hij wijst erop dat pijn en andere symptomen die in overeenstemming zijn met fibromyalgie via het centrale zenuwstelsel worden overgebracht door neurotransmitters zoals substantie P., die pijn transmissies verbeteren. Aan het andere kant van het spectrum zijn er neurotransmitters die de pijn verminderen, zoals serotonine en derivaten van serotonine, adrenaline en dopamine.

Wanneer er te veel substantie P. en een tekort aan serotonine aanwezig is, zal pijn overmatig gevoeld worden. Het onderzoek heeft aangetoond dat bij fibromyalgie inderdaad een overmaat aan substantie P. in de spinale vloeistof (drie keer zo veel dan het normale niveau) aanwezig is en dat het serotonine gehalte zeer laag is. Bovenstaand wordt ook bevestigd in het onderzoek van Manfred Zimmermann.

© Eda Heeringa –

BRON VAN HET ARTIKEL/ Referenties:

Wikipedia. [Online]. [cited 2015 januari. Available from: http://en.m.wikipedia.org/wiki/Syndrome.
Chaitow ND.DO L. Fibromyalgia and Muscle Pain: Thorsons; 2001.
JC Baart MK . Huisarts en wetenschap. 2009 april.
Daniel J. Clauw. The Science of Fibromyalgia. mayoclinicproceeding.org. 2011 september; 86(9 Pages 907-9011).
Yunus DM. Healthy.net. [Online]. [cited 2015 januari 21. Available Chronic_Fatigue_Fibromyalgia_Part/589/3.